Toscane is een van de bekendste en meest bezochte regio’s van Italië. Het landschap van glooiende heuvels, cipressen en wijngaarden, gecombineerd met middeleeuwse dorpjes en steden vol cultuurhistorie, maakt de regio tot een populaire bestemming voor uiteenlopende reizigers. Of je nu een week of twee weken beschikbaar hebt: er is genoeg te zien en te doen. Hieronder negen suggesties voor je reis.
1. Florence
Florence geldt als de culturele hoofdstad van Toscane en wordt vaak aangeduid als de bakermat van de Renaissance. De stad herbergt een grote concentratie aan musea, kerken en historische gebouwen op een relatief klein oppervlak.
De Duomo, de kathedraal met de koepel van Brunelleschi, domineert het stadsbeeld. In de buurt liggen de Piazza della Signoria met het Palazzo Vecchio en het Uffizi, een van de bekendste kunstmusea ter wereld met werken van onder anderen Botticelli, Leonardo da Vinci en Michelangelo. Kaartjes voor het Uffizi zijn beperkt beschikbaar en van tevoren reserveren is aan te raden.
De Ponte Vecchio, de middeleeuwse brug met juwelierswinkels, is een ander herkenningspunt van de stad. Vanaf de Piazzale Michelangelo heb je een breed uitzicht over Florence. De Mercato Centrale, een overdekte markthal, biedt op de begane grond verse producten en op de bovenverdieping een eetgedeelte met verschillende keukens.
Praktische tip
Reken op minimaal twee dagen om de belangrijkste bezienswaardigheden van Florence op een rustig tempo te bezoeken.
2. Siena
Siena is een goed bewaard gebleven middeleeuwse stad met een eigen karakter dat duidelijk verschilt van het renaissance-Florence. Het stadscentrum is grotendeels autovrij, waardoor wandelen er bijzonder aangenaam is.
Het hart van de stad is de Piazza del Campo, een groot schelpvormig plein. Aan het plein staat het Palazzo Pubblico met de Torre del Mangia, een toren die beklommen kan worden voor uitzicht over de stad en het omliggende landschap. De Duomo di Siena is vooral van binnen indrukwekkend, met fresco’s, marmeren beeldhouwwerk en een versierde preekstoel. Via de zogenoemde Porta del Cielo kun je een rondleiding volgen langs het dak van de kathedraal.
In juli en augustus wordt op de Piazza del Campo de Palio di Siena gehouden, een paardenrace die al eeuwen een belangrijke traditie is in de stad. Wie dit evenement wil meemaken, doet er goed aan vroeg te plannen, want het trekt grote aantallen bezoekers.
3. De Val d’Orcia
De Val d’Orcia is een heuvelachtig landschap ten zuiden van Siena dat sinds 2004 op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat. Het gebied is herkenbaar aan de golvende graanvelden, de alleenstaande cipressen en de kleine dorpjes op heuveltops.
Een veelgereden route voert van Montepulciano via Montalcino naar Pienza. Onderweg ligt de Cappella della Madonna di Vitaleta, een kleine kapel omringd door cipressen die een van de meest gefotografeerde plekken van Toscane is. Pienza zelf is een klein renaissancestadje van zo’n tweeduizend inwoners, eveneens opgenomen op de UNESCO-lijst. Het is bekend om de lokale pecorino-kaas en het uitzicht over de vallei vanaf de stadsmuren.
Voor wandelaars is de Sentiero delle gole dell’Orcia een aanrader: een route van ongeveer twaalf kilometer die start en eindigt in San Quirico d’Orcia. Ook de historische pelgrimsroute Via Francigena loopt door het gebied.
Praktische tip
De onverharde strade bianche (witte grindwegen) bieden een bijzondere route door het landschap. Houd er wel rekening mee dat een auto met voldoende bodemvrijheid hiervoor wenselijk is.
4. De Chianti-streek
De Chianti-streek ligt tussen Florence en Siena en staat bekend om de wijnproductie. Het heuvelachtige gebied is bedekt met wijngaarden die de bekende Chianti Classico produceren.
Veel wijnboerderijen (cantine) zijn open voor bezoekers en bieden proeverijen en rondleidingen aan. Sommige bieden ook overnachtingen aan, waarbij gasten kunnen deelnemen aan werkzaamheden in de wijngaard. De dorpjes in het gebied, zoals Greve in Chianti, Gaiole en Radda in Chianti, lenen zich goed voor een lunchstop.
Een populaire activiteit in de Chianti is een toer in een klassieke Fiat 500 door het landschap, langs olijfboomgaarden en wijngaarden. Vanuit Florence zijn er daarnaast georganiseerde dagexcursies naar de streek beschikbaar.
Wijn uit de regio
Naast Chianti Classico is Brunello di Montalcino een bekende Toscaanse wijn. Deze rode wijn rijpt minimaal drie jaar op eikenhout. Het stadje Montalcino, waar de wijn vandaan komt, is ook als dagbestemming de moeite waard.
5. Thermale bronnen
Toscane beschikt over meerdere natuurlijke thermale bronnen die al sinds de Oudheid bezocht worden. Drie daarvan zijn het meest bekend.
Bij Saturnia, in het zuiden van Toscane, liggen de Cascate del Mulino: warmwaterbronnen met een constante temperatuur van 37,5 graden die over travertijn-terrassen naar beneden stromen. De toegang is gratis. Het is verstandig om vroeg in de ochtend of laat op de avond te gaan, omdat het overdag druk kan zijn.
De Bagni San Filippo liggen verborgen in de Val d’Orcia, aan de voet van de Monte Amiata. Warm zwavelhoudend water stroomt hier langs een opvallende witte kalkrotsformatie. Ook hier is de toegang gratis.
Bagno Vignoni is een klein dorp in de Val d’Orcia met een bijzonderheid: het centrale plein bestaat uit een groot thermaal bassin uit de zestiende eeuw. Zwemmen in het pleinbad is niet meer toegestaan, maar in het nabijgelegen Parco dei Mulini zijn wel thermale faciliteiten beschikbaar.
6. San Gimignano en Volterra
Voor wie naast de grotere steden ook kleinere plaatsen wil bezoeken, zijn San Gimignano en Volterra twee goede opties.
San Gimignano is herkenbaar aan de veertien middeleeuwse torens die boven de stad uitsteken. Oorspronkelijk telde de stad meer dan zeventig van deze torens, die gebouwd werden als statussymbolen door welgestelde families. Het centrum is opgenomen op de UNESCO Werelderfgoedlijst. De Piazza della Cisterna is het centrale plein. Gelateria Dondoli, aan dit plein, staat bekend om ongebruikelijke smaken zoals prosecco-ijs.
Volterra is een oud Etruskisch stadje op een heuvel met een wijds uitzicht over het landschap. De stad is gesticht in de achtste eeuw voor Christus en heeft een rijk Etruskisch verleden, dat goed gedocumenteerd is in het Museo Etrusco Guarnacci. Volterra staat daarnaast bekend als een centrum voor de verwerking van albast.
7. Pisa
De Scheve Toren van Pisa is een van de bekendste bezienswaardigheden van Italië. De toren staat op het Piazza dei Miracoli, samen met de kathedraal en het baptisterium. De toren is 56 meter hoog en helt circa vier graden. Beklimming is mogelijk, maar reserveren van tevoren is verplicht.
Buiten het plein heeft Pisa ook een aantrekkelijk historisch centrum langs de rivier de Arno. De omgeving van de universiteit heeft een levendig karakter met restaurants en cafés dat minder toeristisch aanvoelt dan het gebied rond de toren.
8. Lucca
Lucca is een stad die minder bekendheid geniet dan Florence of Siena, maar die zeker de moeite waard is. Het meest kenmerkende element van de stad is de volledig bewaarde renaissancestadsmuur. Op de brede bovenzijde van deze muur loopt een wandel- en fietspad dat een rondgang langs de hele stad mogelijk maakt.
Binnen de muren bevinden zich verschillende pleinen, middeleeuwse kerken en smalle straatjes. Lucca is de geboorteplaats van componist Giacomo Puccini, en in de stad worden regelmatig concerten met zijn werk georganiseerd.
Vanuit Lucca zijn de Apuaanse Alpen goed bereikbaar, waar zich de marmergroeven bevinden waaruit onder meer Michelangelo zijn materiaal betrok. Ook de Cinque Terre aan de kust is een haalbare dagtrip vanuit de stad.
9. Overnachten op een agriturismo
Een agriturismo is een Toscaanse boerderij die gasten ontvangt. Het is een andere manier van overnachten dan een stadshotel en biedt de mogelijkheid om het platteland van dichtbij te ervaren.
Gasten verblijven doorgaans te midden van olijfbomen en wijngaarden en krijgen ontbijt met producten van de boerderij zelf. Bij veel agriturismo’s is het mogelijk om deel te nemen aan activiteiten zoals wijnproeverijen, olijfolieproeverijen of kooklessen met lokale gerechten. Typisch Toscaanse gerechten die je er kunt verwachten zijn onder meer ribollita (een stevige groentesoep), pappa al pomodoro (tomatenbroodsoep) en verse pasta met lokale olijfolie.
Praktische tips voor een reis naar Toscane
Een huurauto is aan te raden voor wie de Val d’Orcia, de thermale bronnen en de kleinere dorpjes wil bezoeken. Het openbaar vervoer functioneert goed tussen de grotere steden, maar voor het platteland is eigen vervoer praktischer.
Qua reistijd zijn de maanden mei, juni, september en oktober het meest geschikt. Het weer is dan aangenaam, de drukte valt mee ten opzichte van het hoogseizoen en het landschap is op zijn groenst. In augustus is het in heel Italië vakantie, wat betekent dat het drukker en warmer is en de prijzen hoger liggen. Een uitzondering is de Palio di Siena in augustus, die het bezoek voor veel reizigers rechtvaardigt.
Voor populaire attracties zoals het Uffizi in Florence en de Scheve Toren in Pisa is het verstandig om ruim van tevoren kaartjes te reserveren, zeker in het hoogseizoen.
Buon viaggio! 🌿